GDVN- bên cạnh những ưu thế về biên soạn, cuốn sách "Khoa học tự nhiên và thoải mái 6” thuộc bộ sách “Kết nối trí thức với Cuộc sống” có một số sai sót trong nghành nghề dịch vụ Vật lí.

Bạn đang xem: Sách khoa học tự nhiên lớp 6


LTS: Với mong ước góp ý để đổi mới nội dung sách giáo khoa, Phó gs - tiến sĩ Phan Văn Khôi chia sẻ một số ý kiến của bản thân mình về cuốn sách “Khoa học thoải mái và tự nhiên 6” thuộc bộ sách “Kết nối trí thức với Cuộc sống” vừa phạt hành.

Phó giáo sư Phan Văn Khôi từng là giáo viên Trường Đại học hàng hải Việt Nam, nghiên cứu viên chủ yếu ở Viện Cơ học tập thuộc Viện Hàn lâm Khoa học thoải mái và tự nhiên và công nghệ Việt Nam, nghiên cứu viên cao cấp Cục Đăng kiểm Việt Nam, Bộ giao thông vận tải Vận tải.

Ông xong xuôi chương trình tiến sỹ ở Đức năm 1982, công nhận chức vụ Phó giáo sư năm 1996 ngành Cơ học.

Ông là tác giả một số sách chăm khảo về Mỏi, Độ tin cậy, rủi ro khủng hoảng của dự án công trình và máy, với một cuốn Sổ tay các đơn vị đo lường.

Toà biên soạn trân trọng mời quý độc giả theo dõi bài viết. Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả. Tiêu đề bài viết do Tòa soạn để lại.

Có con cháu sắp vào học lớp 6, qua hiệu sách gần nhà, tôi mua cuốn sách giáo khoa vừa xây đắp “Khoa học thoải mái và tự nhiên 6” về coi trước.

Cuốn sách này thuộc cuốn sách “Kết nối học thức với Cuộc sống” vì chưng nhóm 12 người sáng tác biên soạn, ông Vũ Văn Hùng làm cho Tổng công ty biên, công ty xuất bản Giáo dục năm 2021 (Hình 1).

*

Hình 1. Ảnh chụp bìa cuốn sách Khoa học tự nhiên 6 (Ảnh do tác giả cung cấp)

Các kiến thức cơ sở về vật dụng lí, Hóa học và Sinh học đã có được tích vừa lòng trong một cuốn sách, sửa chữa ba cuốn hiếm hoi cho từng môn học tập đã thực hiện trước đây.

Bên cạnh những điểm mạnh về soạn như tía cục, trình diễn gọn, ít công thức, gần gụi hơn cùng với đời sống, có thể giảm cài và tiện thể dùng cho tất cả thày với trò, cuốn sách còn tồn tại một số sai sót được nêu dưới đây, xét riêng trong nghành Vật lí.

1. Ở bài 6 - Đo khối lượng viết “Khối lượng là số đo lượng hóa học của vật”. Định nghĩa này sẽ không đúng ở chỗ:

- cân nặng là một ĐẠI LƯỢNG VẬT LÍ, không phải là số đo;

- “Lượng chất” (amount substance) là 1 đại lượng cơ bạn dạng khác có đơn vị đo là mol, sẽ được tư tưởng trong Hóa học liên quan đến con số các hạt cấu thành chất, mà học sinh sẽ học tập ở các lớp trên. Sử dụng thuật ngữ trùng nhau cùng với nghĩa khác biệt như vậy là vấn đề tối tránh trong khoa học.

2. Ở mục nguyên tắc đo khối lượng, những tác giả vẫn kể ra đa số các nhiều loại cân: cân nặng Rô-béc-van (hai đĩa), cân đòn, cân đồng hồ, cân y tế, vv (Hình 2). Nhưng thực ra, chỉ hai một số loại đầu là nhằm đo khối lượng, vì ở hầu hết trường thu hút đều mang đến một tác dụng đo không đổi. Còn các loại cân nặng khác theo nguyên lí nén lốc xoáy (như nhiều loại cân đồng hồ đeo tay thường thấy ở những chợ) thì không phải, vày chúng đến những hiệu quả đo khác biệt tùy thuộc vận tốc trọng trường ở đoạn đo: số đo ở nhị vùng rất khác ít nhiều so với sống vùng xích đạo; còn, ví dụ, ở phương diện Trăng, kim đồng hồ thời trang sẽ chỉ số đo bởi 1/6 ngơi nghỉ Trái Đất.

Trong đời sống thực tế trên Trái Đất, fan ta dùng các loại cân lốc xoáy đó để đo khối lượng bởi việc chế tạo đơn giản, không buộc phải kèm theo mọi hộp quả cân mẫu chuẩn, và chỉ đối với hàng hóa thường thì không đòi hỏi chính xác. Tất yêu dùng các loại cân đó trong kỹ thuật hoặc nhằm đo cân nặng vàng, bạc, quý kim.

*

Hình 2. Ảnh chụp trang trăng tròn của cuốn sách Khoa học tự nhiên và thoải mái 6 (Ảnh do tác giả cung cấp)

3.

Xem thêm: Nhìn Lại "Vũ Điệu" Của Vàng Năm 2011 : Giá Vàng Sẽ Đi Về Đâu?

Ở bài xích 5 – Đo chiều dài, các tác giả đã gồm cách diễn tả khác: “Trong hệ đơn vị đo lường và tính toán hợp pháp của nước ta, đơn vị độ nhiều năm là mét, kí hiệu là m”, cơ mà không định nghĩa chiều dài. Và tương tự ở bài xích 7 – Đo thời gian cũng không đưa ra định nghĩa về thời gian.

Vậy lý do phải định nghĩa khối lượng một cách gượng nghiền như trên, đến bạn lớn, của cả đã qua đại học, cũng cạnh tranh mà đọc được “số đo lượng chất” là gì, (chẳng lẽ, ví dụ, 3 kilogam vải thiều gồm cùng lượng hóa học như 3 kilogam xi măng!)?

Về sau, khi học đến gia tốc, lực li trọng điểm hay lực hấp dẫn, các em vẫn hiểu ý nghĩa sâu sắc của cân nặng cũng chưa muộn. Tại sao không viết dễ dàng là “Trong hệ đối kháng vị đo lường và tính toán hợp pháp của nước ta, đối chọi vị cân nặng là kilôgam, kí hiệu là kg”, đồng nhất với những bài 5 cùng 7?

4. Lại nói về từ “hợp pháp”. Vào sách Khoa học tự nhiên và thoải mái 6 nhiều lần chạm chán cụm tự “đơn vị hợp pháp của nước ta” với câu "Một số đất nước còn dùng đơn vị chức năng đo khác”.


Các đơn vị chức năng đo khác ấy, chẳng hạn dặm (mile), hải lí (nautical mile), thùng (barrel dầu mỏ), aoxơ (ounce vàng), sức ngựa (horsepower), vv, không chỉ ở nước ngoài mà ngay tất cả ở nước ta, vẫn thường xuyên dùng mỗi ngày trên những phương tiện truyền thông và những văn bản; bọn chúng cũng không trở nên cấm theo qui định Đo lường 2011. Có lẽ nào chúng là chưa phù hợp pháp/bất hợp pháp/phạm pháp cả sao?

Thêm nữa, lại sở hữu câu “Từ năm 1960, những nhà khoa học xác định sử dụng hệ thống đơn vị tính toán quốc tế, SI”.

Tuy nhiên, lúc “kết nối với cuộc sống”, ta thấy không tồn tại loại đơn vị chức năng nào giành cho nhà khoa học thỏa thuận sử dụng; trái lại, các nơi, đa số người, dù có là “nhà khoa học” hay không, vẫn sử dụng thường ngày cả những đơn vị như tấn (t), phút (min), tiếng (h), kilômét trên giờ (km/h), vòng trên phút (r/min), lít (L), hecta (ha), kilôoát giờ đồng hồ (kWh), deciben (dB), năng lượng (cal), milimét thủy ngân (mmHg) cùng nhiều đơn vị chức năng khác nữa, mà toàn bộ các đơn vị vừa nói trên đâu có phải là đơn vị chức năng SI!

Phân loại đối chọi vị đo lường và tính toán trong sách Khoa học tự nhiên và thoải mái 6 bởi vậy là không cân xứng với luật Đo lường 2011 với Nghị định của cơ quan chỉ đạo của chính phủ số 86/2012/NĐ-CP.

*
Thầy Túc: sách giáo khoa Khoa học tự nhiên lớp 6 có không ít lỗi sai nguy hiểm
5. Ở các bài 40 với 41, những tác mang đã giới thiệu khá vừa đủ khái niệm về đại lượng LỰC cùng những đặc trưng của chính nó (điểm đặt, độ lớn, hướng tác dụng); cũng đã nói đến các công dụng của lực với phân loại lực (tiếp xúc và không tiếp xúc). Đến đây, thiết nghĩ đang đủ điều kiện rất có thể đưa tức thì ra có mang TRỌNG LƯỢNG.

Nhưng vị trong cuốn sách, trọng lượng được nói đến sau, ở bài bác 43, buộc phải ở bài xích 42 xuất hiện câu “độ dãn của xoắn ốc treo thẳng đứng tỉ lệ thành phần với trọng lượng vật treo”.

Thật không logic chút nào, khi vẫn trong mạch tư duy về lực lại bất chợt ngột contact đến khối lượng. Một mặt, khi nói về dụng vắt đo lực trước đó thì độ dãn của lò xo đang tỉ lệ với lực tác dụng, cho dù đo lực theo bất kể hướng nào, không những khi treo thẳng đứng.

Mặt khác, ví dụ làm việc Trái Đất, treo trực tiếp đứng một vật vào một lò xo thì lò xo sẽ dãn vội 6 lần đối với độ dãn của thiết yếu lò xo ấy khi treo cũng một cân nặng ấy xung quanh Trăng. Vậy thì đâu chỉ là chúng tỷ lệ với nhau.

Đã biết, trong một phạm vi duy nhất định, độ dãn của lốc xoáy tỉ lệ cùng với LỰC chức năng (chứ chưa phải với KHỐI LƯỢNG); đó là 1 định lý lẽ mà những em vẫn học ở lớp 10.

Vậy nói “độ dãn của xoắn ốc treo trực tiếp đứng tỉ trọng với trọng lượng vật treo”, cũng tương tự ở bài xích 6 nói loại cân đồng hồ thời trang dùng để đo trọng lượng cho thấy những sai lầm này là có tính hệ thống.

6. Ở bài 42 gồm đoạn viết “khi xoắn ốc bị dãn vô số thì nó quan trọng lấy lại được bề ngoài ban đầu, nghĩa là đã không còn tính bầy hồi. Vào kĩ thuật, fan ta dùng thuật ngữ “lò xo bị mỏi” để chỉ trường hợp này”.

Điều này cũng cho biết những tín đồ biên biên soạn sách sẽ hiểu không đúng về “mỏi”. “Kĩ thuật” mà những tác giả kể tới là kĩ thuật nào? chỉ việc tìm tìm “Mỏi của kim loại” bên trên Google, lập tức cảm nhận 13,5 triệu kết quả, đọc lướt qua bạn sẽ hiểu ngay hiện tượng mỏi là gì.

Cũng như trong đời sống, mỏi (fatigue) lúc nào cũng thêm với yếu tố thời gian, như ra đi mỏi chân, nhìn lâu mỏi mắt, nằm nhiều mỏi lưng. Các phần tử công trình cùng máy cũng vậy, lúc chịu cài đặt trọng/lực lặp đi lặp lại, cho dù cường độ hẹp lắm, sẽ ảnh hưởng mỏi, hư lỗi dần rất có thể gây ra nứt, gẫy.

Lò xo cũng vậy, dễ bị mỏi, dẫu vậy đó là lúc nó thao tác làm việc lâu dài, bị teo DÃN lặp đi lặp lại không hề ít lần; còn trường hợp viết “dãn thừa nhiều” và “không thể lấy lại dạng hình ban đầu”, người ta sẽ tưởng tượng một loại lò xo bị kéo mạnh, duy nhất lần vượt một giới hạn nào đó với không hồi lại được như cũ. Đó không hẳn là hiện tượng kỳ lạ mỏi!

Câu này cũng thấy viết trong các sách giáo khoa đồ vật lí 6 từ bỏ lần tái bản thứ 8 về bên trước, với câu “Khối lượng là số đo lượng hóa học của vật” cũng thấy trên nhiều sách đồ vật lí khác. Cần chăng đấy là “Dĩ hỏng truyền hư”, xào nấu những điều không đúng trái từ fan này qua người khác, từ núm hệ này sang rứa hệ khác?

LỜI KẾT

Không yêu mong các học sinh ở tuổi 12 phải hiểu cặn kẽ chính xác mọi trang bị như đàm đạo ở trên, nên những khi biên soạn phải lược vứt đi những gì không tương xứng với lứa tuổi và trình độ học sinh.

Còn khi vẫn viết thành sách giáo khoa thì ko viết ra hầu hết điều phản bội khoa học, không nên và xích míc với những kiến thức mà những em sẽ học về sau, cho dù với bất kể lí vì chưng gì, chẳng hạn tưởng rằng cho đơn giản dễ dàng để những em “dễ hiểu”, nhưng thực ra lại làm những em thiếu hiểu biết hoặc đọc sai.

Bài viết liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *